| Startuj z nami | Dodaj do ulubionych | Księga gości | Forum dyskusyjne | Chat | Newsletter | Powiadom znajomego | Poczta | Facebook | Youtube | Google+ |
Polski English Deutsch
Wybrzeże Słowińskie Herb Słupska Mapa Lubinusa Słupsk Słupsk On-line Słupsk Słupsk
- | - Katalog Firm | Słupsk Powiat Firmy | Przetargi | Szukam/dam prace | Ogłoszenia | Pogoda | Kamery | Hejnał Słupski | Herb Słupska | Flaga Słupska | Społeczność Lokalna - | -
- | - Słupsk Powiat | Wyszukiwarka | Klimat | Kalendarz | Słupsk w liczbach | Miasta partnerskie | Plan miasta Słupska | Bezpieczny Słupsk | Bezrobocie Słupsk | Sylwester Słupsk - | -


Słupsk On-line Słupsk On-line / Historia / 100-lecie Ratusza miejskiego / Ratusz dzisiaj


Ratusz dzisiaj

Ratusz znajduje się w centralnej części miasta, zamykając obszerny plac Zwycięstwa od zachodu. Takie usytuowanie czyni z tej budowli ważny element w układzie przestrzennym. Jego monumentalny charakter, a zwłaszcza wysokość wieży sprawia, że w panoramie miasta jest najważniejszą dominantą widoczną z każdej strony.

Budynek założony jest na planie zbliżonym do litery "U". Elewacja główna zwrócona jest na wschód w stronę placu. Łączące się zasadniczą bryłą dwa skrzydła boczne, zasłonięte zielenią niewielkich parków, biegną równolegle do ulic Deotymy i Tuwima. Tak korpus główny, jak i skrzydła przykryte są dwuspadowymi dachami. Nad całością góruje masywna wieża zegarowa przykryta cebulastą kopułą.

Ratusz miejski dzisiaj

Elewacje budynku, a zwłaszcza główna, urozmaicone są wieloma detalami architektonicznymi i dekoracją plastyczną. Interesujące jest również rozwiązanie kolorystyczne. Oprócz wieży pionowe akcenty stanowią malowniczo rozczłonkowane, trójkątne szczyty przysłaniające dachy skrzydeł bocznych. Dominującym kolorem jest czerwień dachówek i cegieł ścian, częściowo rozbity płycianami i blendami o naturalnym kolorze tynku. Poziome akcenty wprowadzają rzędy okien, które dodatkowo wzbogacają elewację poprzez różnorodność formy i kolorowe witraże wprawione w niektóre z nich. Podokienne parapety i biegnące w pobliżu rzędy fryzów wykonane są z zielonych, ceramicznych płytek i kształtek. Istotny element dekoracyjny stanowią też kolorowe herby wykonane techniką mozaiki. Są to herby: Słupska, Szczecina, Pomorza, Wrocławia, Gdańska, Koszalina i Kołobrzegu (niektóre są współczesne). W wieży, wysuniętej nieco przed lico fasady znajduje się reprezentacyjne wejście, nad nim widoczne jest trójdzielne okno gabinetu Prezydenta Miasta i balkon. 

Ratusz miejski dzisiaj

Po bokach fasady znajdują się bramy wjazdowe z kutym, secesyjnym ogrodzeniem.
Słupski ratusz należy do nielicznych tego typu zabytków w Polsce, gdzie tak wiele zachowało się autentycznego wystroju wnętrza. Utrzymuje ono nadal klimat i nastrój zamierzony przez projektantów.

Główne wejście prowadzi do bogato zdobionej sieni, w której znajdują się szerokie, kamienne schody. Nad drzwiami wprawiony jest witraż wypełniony ornamentem roślinnym z herbem miasta i datą powstania ratusza: 1900 - 1901. Gryf słupski widnieje również w zworniku gwiaździstego sklepienia sieni. Po bokach w dużych ostrołucznych wnękach umieszczone są malowane olejno na płótnie obrazy. Po prawej stronie przedstawiający wyładunek w porcie w Ustce, po lewej stronie "Targ Rybny w Słupsku".Oba obrazy, jak również pozostałe znajdujące się w ratuszu, a także szereg witraży ufundowane zostały przez różne stowarzyszenia, cechy rzemieślników słupskich i bogatych mieszkańców miasta. Najbardziej hojni z nich zostali uwiecznieni na obrazach. Między innymi na obrazie "Targ Rybny w Słupsku" wśród tłumu kupujących przedstawiony jest burmistrz Hans Matthes, jako mężczyzna z ciemną brodą, w okularach i w brązowym kapeluszu.
Hans Matthes funkcje burmistrza sprawował w latach 1894 - 1905, w tym czasie przeprowadził szereg inwestycji komunalnych, m.in. skanalizował ścieki, założył wodociągi, wybrukował szereg ulic. Prace te, a także i budowa ratusza spowodowała zadłużenie miasta na 2 miliony marek i Matthes musiał pożegnać się ze swoim urzędem.
Autorem wspomnianych obrazów jest Friedrich Klein - Chewalier - profesor Akademii Sztuk Pięknych w Berlinie. Urodził się w 1862 r. w Düsseldorfie, gdzie studiował. Do jego wybitniejszych dzieł należą obrazy zdobiące ratusze w Düsseldorfie, Essen, Altonie, Kassel i malarstwo ścienne Bergamt Halle, Teatru Muzycznego i Wyższej Szkoły Handlowej w Berlinie.
Jedna z prac wystawiana przez artystę w salonie paryskim znajduje się w słupskim ratuszu. Jest to obraz w gabinecie v-ce prezydenta miasta, przedstawiający połów łososia.

Ratusz miejski dzisiaj

Reprezentacyjny hol parteru ratusza posiada sklepienie gwiaździste, wsparte na sześciu kamiennych kolumnach. Biegnący od niego korytarz główny jest sklepiony krzyżowo. Dekorację stanowią ceglane profile żeber i malowana dekoracja kwiatowa. Podobny układ i dekoracja powtarza się na następnej kondygnacji. W trójdzielnym oknie holu znajduje się witraż o motywach architektoniczno - roślinnych wykonany przez pracownię Didden Buscha z Berlina w 1901 r. Witraże w pozostałych oknach klatki schodowej powstały w 1990 r. w pracowni Z. Jaworskiego z Wrocławia. Autorem projektu, nawiązującego do charakteru zabytkowego wnętrza jest art. plastyk K.Koschembahr-Łyskowski.
Najbardziej reprezentacyjnym pomieszczeniem na pierwszym piętrze jest gabinet Prezydenta Miasta. Bogato rzeźbione drzwi, na ścianach boazeria imitująca kurdyban (wytłaczana skórę) o secesyjnych motywach roślinnych w brązach i oliwkowej zieleni wraz ze współcześnie wykonanym witrażem w oknie tworzą harmonijną całość.

Równie interesujący wystrój zachował się w sali posiedzeń (nr 110). Ściany wyłożone są boazerią z profilowanym gzymsem. Strop posiada dekorację w rodzaju kasetonów umieszczonych na obwodzie. Pola kasetonów wypełnione są malowaną, secesyjną dekoracją. Środek sali zajmuje eliptyczny stół nad którym zwisa żyrandol o wyrafinowanej linii. W okna wprawione są witraże tworzące szeroką bordiurę o wątku roślinno-architektonicznym, a w dolnych partiach zawierają sceny figularne symbolizujące różne funkcje miasta. Wykonane zostały w pracowni berlińskiej Martina Riegielmanna w latach 1900 - 1901.

W północno-wschodnim narożu drugiego piętra znajduje się najbardziej okazała i reprezentacyjna sala posiedzeń. Na zachowany w całości wystrój składa się bogato rzeźbiona w ornamenty roślinne stolarka - drzwi, boazeria na ścianach, na stropie - profilowane belki wsparte na konsolach. W środku zwisa potężny, aż do przesady, bogaty, metalowy żyrandol na planie koła. Wszystkie okna wypełnione są witrażami. Na ścianie północnej zawierają kompozycje dywanowe ze stylizowanych liści dębu i grabu. Na ścianie wschodniej - w dwóch górnych oknach herby Słupska i Pomorza, w rzędzie dolnym sceny figuralne symbolizujące podstawowe zajęcia mieszkańców miasta i emblematy otoczone ornamentyką roślinną.

Autorem witraży jest Albert Lüthi. Był to architekt i malarz, urodzony w Zurychu w 1858 r. Znane są jego polichromie ścienne w Zurychu i Karlsruhe, malarstwo na szkle w ratuszu we Frankfurcie nad Menem i kościele św. Łukasza w Dreźnie.
W omawianej sali znajdują się ponadto dwa monumentalne obrazy o tematyce historycznej. Obraz na ścianie zachodniej przedstawia symboliczna scenę nadania Słupskowi przywilejów w 1310 r.
Z prawej strony widzimy orszak książęcy, z lewej - reprezentantów miasta, w środku postać kobieca symbolizująca miasto przejmuje klucz. W głębi panorama miasta z kościołem mariackim.

Ratusz miejski dzisiaj

Drugi obraz podpisany: "Mieszczanie słupscy składają swoje kosztowności aby wykupić miasto spod władzy Krzyżaków w 1341 r." dotyczy następującego wydarzenia historycznego.
"W 1329 roku książęta szczecińscy sprawujący przejściowo opiekuńcze rządy nad Ziemią Słupską oddają ja pod zastaw na 12 lat Krzyżakom w zamian za pożyczkę w wysokości 6 tys. grzywien srebra. W obawie, aby Krzyżacy na stałe nie opanowali tych ziem i miasta mieszczanie z chwilą upływającego terminu spłaty zebrali brakującą kwotę 2.766 grzywien przeznaczając na nią również swoje kosztowności."
Autorem obu obrazów jest Józef Scheurenberg, profesor Akademii Sztuk Piękności w Kassel i Berlinie. Urodził się w 1846 r. w Düsseldorfie, gdzie też ukończył Akademię Sztuk Pięknych. Był znanym malarzem obrazów historycznych i portretów, m.in. dla ratusza w Berlinie, Pałacu Sprawiedliwości w Kassel. Odznaczony m.in. złotym medalem na wystawie w Monachium i srebrnym w St. Louis.
Po prawej stronie foyer, przez który przechodzi się do opisanej sali znajduje się znacznie skromniejsza, mała sala posiedzeń (nr 212). Posiada charakterystyczny strop z imitacją profilowanych belek, malowany fryz o motywach roślinnych z ptakami biegnący nad boazerią i niezbyt zharmonizowane witraże współczesne przewidywane do wymiany.
W południowej części "niskiego parteru" ratusza znajdują się sale "Pałacu Ślubów", które zostały adoptowane na ten cel w roku 1971. W pomieszczeniach tych pierwotnie mieściła się restauracja, a przez kilka lat po wojnie biblioteka. Autentyczny wystrój zachował się tylko częściowo.
Twórca słupskiego ratusza architekt Karl Zaar urodził się w 1849 roku w Kolonii. Studiował w Akademii Budownictwa w Berlinie. Z jego prac wymienia się gimnazja w Berlinie i Grünewaldzie, kościół w Heilbronn, podium dla orkiestry w berlińskim ogrodzie zoologicznym. Od roku 1887 współpracuje z Rudolfem Vahlem, który będąc zapewne budowniczym odpowiadał za stronę techniczną obiektów projektowanych przez Zaara.

W XIX wieku, mimo dużej różnorodności, dominującym kierunkiem, który nadał architekturze tych czasów charakterystyczne piętno jest świadome nawiązanie do przeszłości i naśladownictwo w różnym stopniu stylów historycznych. K. Zaar należy do tych twórców, w którego dziełach i projektach znajdujemy odzwierciedlenie tych tendencji. Projekt kościoła w Heilbron, za który Zaar i Vahl uzyskali w konkursie pierwszą nagrodę utrzymany jest w neogotyckiej konwencji. Z kolei projekty wnętrza zamku Schlosscheu w Tyrolu są wyraźnie eklektyczne, nawiązujące m.in. do renesansowych komnat pałacowych.

Ratusz miejski dzisiaj

Ratusz słupski jest czołowym dokonaniem K. Zaara, a zarazem przykładem dzieła architektonicznego przełomu XIX/XX w., w którym prześledzić można kierunki, które dominowały w architekturze tych lat. Ceglana bryła ratusza z dowolnie wykorzystanymi detalami typowymi dla budowli gotyckich jest w całej pełni neogotycka. Jest to świadome założenie stylistycznego nawiązania do gotyckiej architektury Słupska, a zwłaszcza kościołów, których sylwetki tak wyraźnie dominują w panoramie miasta.

Wnętrze budynku nie jest już tak jednolicie utrzymane w charakterze jednego stylu, chociaż przeważa zdecydowanie duch neogotycki. Tak na przykład typowe dla gotyku gwiaździste sklepienie w holu wspiera się na ciężkich, masywnych, kamiennych kolumnach wywodzących się z romańskich wzorów architektonicznych. Stylistyka neogotycka dominuje w snycerskiej dekoracji stolarki. Znaczącym elementem wystroju ratusza są licznie zachowane witraże, które mimo że wykonane zostały w różnych warsztatach utrzymują jednolity charakter i są wyraźnie podporządkowane stylowi budynku. Integralnie z architekturą związane jest malarstwo ścienne w postaci fryzów, polichromii stropów i sklepień. Należy tu podkreślić interesujące rozwiązania nakładania się stylistyki neogotyckiej z elementami nowego stylu, jakim staje się w tym czasie secesja. Pięknym przykładem tego stylu jest dekoracja stropu sali posiedzeń (nr 110), gdzie pola kasetonów wypełnione są płynną ornamentyką roślinną z zastosowaniem typowych dla secesji motywów. Innym wyjątkowym przykładem ornamentyki i wyrafinowanej kolorystyki secesyjnej jest tapeta w gabinecie prezydenta miasta. Z zewnątrz budynku secesyjna linię prezentują kraty ogrodzenia.

Na zakończenie przypomnijmy jakie zadania postawili przed sobą budowniczowie ratusza. Z punktu widzenia urbanistycznego - zamknąć od strony zachodniej nowopowstały, duży plac w środku miasta. Jednocześnie miał być symbolem znaczenia miast i jego włodarzy, a także stworzyć właściwą oprawę i warunki pracy administracji miejskiej. Czy członkowie sądu konkursowego wybrali właściwie i czy te cele w pełni zostały osiągnięte po zrealizowaniu nagrodzonego pierwszym laurem projektu jest rzeczą dyskusyjną. Nie mniej, stoimy przed faktem, że ratusz istnieje, a co do osądu trafności wyboru pozostawiamy znajomości rzeczy i wrażliwości oglądających.


Opracował Słupsk On-line na podstawie tekstu Stanisława Szpilewskiego i Urzędu Miejskiego w Słupsku.




Gry, tapety, aplikacje, polifonia i... wszystko na komórkę kliknij tutaj>>>


Web Informer Button